Lazer markalama makinesi nasıl seçilir?

Kısa cevap

Lazer markalama makinesi seçiminde ilk soru malzemenin hangi dalga boyunu iyi soğurduğudur. Metaller ve birçok mühendislik plastiği için genellikle fiber lazer, karton, kâğıt, cam, PET ve ahşap gibi organik malzemeler için CO₂ lazer, ısıya hassas plastikler ve ince, yüksek kontrastlı işaretleme için UV lazer değerlendirilir. Güç, işaretleme alanı, hat hızı, güvenlik muhafazası ve duman emişi ise teknolojiyi seçtikten sonra netleştirilir.

Teknoloji seçimi: dalga boyu ve malzeme

Lazer markalamada malzemenin ışığı ne kadar soğurduğu sonucu doğrudan belirler. Üç yaygın kaynak tipi farklı dalga boylarında çalışır:

• Fiber lazer: Genellikle 1064 nm civarında çalışır. Metaller ve birçok mühendislik plastiği bu dalga boyunu iyi soğurur. Bkz. fiber lazer markalama.
• CO₂ lazer: Genellikle 10,6 µm civarındaki uzak kızılötesinde çalışır. Kâğıt, karton, ahşap, cam, PET ve birçok organik malzeme bu dalga boyunu iyi soğurur. Bkz. CO₂ lazer markalama.
• UV lazer: Genellikle 355 nm civarında çalışır. Kısa dalga boyu küçük odak noktası ve düşük ısı etkisi sağlar. Bkz. UV lazer markalama.

Bu üç teknolojinin malzemelere göre ayrıntılı karşılaştırması için fiber, CO₂ ve UV lazer farkı rehberine bakabilirsiniz.

Kriter	Fiber	CO₂	UV
Tipik malzeme	Çelik, alüminyum, kaplamalı metal, bazı plastikler	Karton, kâğıt etiket, PET, cam, ahşap, kaplamalı film	Isıya hassas plastikler, film, ilaç ambalajı, elektronik
Isı etkisi	Orta–yüksek, uygulamaya göre ayarlanır	Orta	Düşük
Tipik amaç	Kalıcı seri no, 2D kod, logo	Tarih ve parti kodu, ambalaj kodlama	İnce ve yüksek kontrastlı işaret
Kullanım ortamı	Parça işaretleme, hat entegrasyonu	Ambalaj hatları	Hassas ürün ve ambalaj hatları

Teknolojiyi seçtikten sonra bakılacak kriterler

Malzeme testi

Aynı adı taşıyan iki malzeme bile katkı maddesi, renk veya kaplamaya göre lazere farklı tepki verebilir. Bu nedenle teklif öncesinde kendi ürününüzden numunelerle test yaptırmak, lazer seçiminde atlanmaması gereken bir adımdır. Test raporunda kullanılan güç, hız, işaretleme süresi ve kodun okunabilirliği gibi bilgilerin yer almasını isteyin.

İşaretleme yöntemi

Lazer markalama tek bir işlem değildir. TRUMPF’un lazer markalama açıklamasında tavlama (annealing), gravür, siyah markalama, renk değişimi ve köpürtme gibi farklı yöntemlerden söz edilir; hangisinin uygun olduğu büyük ölçüde malzemeye bağlıdır. Örneğin paslanmaz çelikte yüzeyi aşındırmadan renk değişimi isteniyorsa tavlama, kalıcı ve derin işaret isteniyorsa gravür değerlendirilir. Ambalajda ise çoğu zaman yüzeydeki baskı katmanının ince bir kısmını kaldırarak kontrast oluşturulur.

Güç ve hız

Güç, belirli bir kodu belirli bir hızda işaretleyebilme kapasitesini belirler. Hat hızınız yüksekse veya kod içeriği uzunsa daha yüksek güç gerekebilir; ancak ısıya hassas malzemede fazla güç zarar verebilir. Teknik föylerdeki hız değerleri genellikle belirli bir kod ve malzeme için verilir. Kendi kodunuz, kendi malzemeniz ve hat hızınızla ulaşılabilecek sonucu üreticiden yazılı isteyin.

İşaretleme alanı ve lens

İşaretleme alanı, kullanılan odak lensine ve tarama kafasına göre değişir. Daha geniş alan daha büyük kodlara izin verir, ancak nokta boyutu ve enerji yoğunluğu da değişir. Odak mesafesi, ürün ile lazer kafası arasındaki mesafeyi belirler; ürün konumu değişkense odak toleransını sorun. Bazı sistemlerde farklı lens seçenekleri sunulur; hangi lensin sizin uygulamanız için önerildiğini teyit edin.

Statik mi, hareket halinde mi?

Parça işaretlemede ürün çoğunlukla sabit tutulur ve işaretleme bir istasyonda yapılır. Ambalaj hatlarında ise kod, ürün hareket ederken basılır. Hareket halinde işaretlemede hat hızının enkoderle lazere aktarılması ve kodun ürün geçerken tamamlanması gerekir.

Güvenlik muhafazası

Endüstriyel markalama lazerlerinin çoğu, ışın yolu açık olduğunda Sınıf 4 lazer ürünü kabul edilir. Bu sınıf, doğrudan veya yansıyan ışının göze ve cilde zarar verebileceği anlamına gelir. Hatta ışın yolunun kapatılması, kapı kilitleme düzenekleri, uyarı işaretleri ve personel eğitimi kurulum planının parçası olmalıdır. Muhafazanın kim tarafından tasarlanıp belgeleneceğini satın alma öncesinde netleştirin.

Duman emişi

Lazerle işaretleme sırasında malzemeden duman ve partikül çıkar. Plastik ve kaplamalı malzemelerde bu dumanın içeriği ayrıca dikkat gerektirir. Uygun filtreli bir emiş ünitesi hem çalışma ortamını hem de lensin temiz kalmasını korur. Filtre değişim aralığı ve filtre maliyeti, lazerin işletme kalemleri arasında yer alır.

Soğutma ve ortam

Birçok kodlama lazeri hava soğutmalıdır; bazı yüksek güçlü sistemler su soğutma gerektirebilir. Ortam sıcaklığı, toz ve nem koşulları için model föylerindeki çalışma aralıklarını kontrol edin. Yıkanan veya tozlu alanlarda kafa koruma sınıfı önem kazanır.

Entegrasyon ve yazılım

Lazerin hat kontrolüyle nasıl haberleşeceği, değişken verinin nereden geleceği ve kod tasarımının hangi yazılımla yapılacağı netleşmelidir. Seri numarası veya 2D DataMatrix basılacaksa kodun okunabilirliğini doğrulayan bir kamera sistemi de planlanabilir.

Üreticiye sormanız gereken sorular

• Benim malzememle test yaptınız mı, hangi güç ve hızda hangi sonucu aldınız?
• Önerdiğiniz lens ve işaretleme alanı nedir, odak toleransı ne kadar?
• Güvenlik muhafazasını kim tasarlayacak ve belgeleyecek?
• Duman emiş ünitesi teklife dahil mi, filtre değişim aralığı nedir?
• Lazer kaynağının garanti kapsamı ve Türkiye’deki servis desteği nasıl?

Uygulamaya göre yönlendirme

Metal parça lazer markalama, plastik ve şişe lazer kodlama, gıda ambalajında lazer kodlama ve ilaç ambalajında lazer kodlama sayfaları uygulamaya özel kriterleri listeler. Metal parçada izlenebilirlik için ayrıca metal parçada lazerle izlenebilirlik rehberine bakın.

Sonraki adım

Lazer markalama makineleri kategorisinde modelleri teknik değerleriyle inceleyebilirsiniz. Aynı sınıftaki modelleri yan yana görmek için fiber lazer karşılaştırması, CO₂ lazer karşılaştırması ve UV lazer karşılaştırması sayfalarını kullanın. Lazer yerine inkjet de değerlendiriyorsanız kodlamada inkjet mi lazer mi rehberi iki yaklaşımı karşılaştırır.